-

boson : nihil est sine ratione

Artykuły użytkownika

Perskie oko czyli jagiellońska ślepota

Fresk Pisanella w Sant’Anastasia w Weronie, circa 1435…

___

W ostatniej XII. księdze swoich Roczników Jan Długosz umieścił rozdział pt. „Król Perski przez posła swojego namawia Kazimierza króla Polskiego do wojny przeciw Turkom, obiecując jego synowi córkę swoję w małżeństwo”.  Tytuł przyznacie intrygujący, a zawartość jeszcze bardziej:

Oto 6. lutego 1474, w Wilnie JKM przyjmuje trzech posłów, wpierw dwóch weneckich, z których jeden udał się potem do Kaffy, a następnie do sułtana czy raczej chana (chanatu Ak Kojunlu) Uzun Hasana celem „wstawienia się za chrześcijanami”, a ten drugi wprost do Moskwy, w misji papieskiej. Trzeci poseł to też wenecjanin, Caterin ...

boson
11 czerwca 2018 10:15

2     548    7

Ta prawdziwie królewska droga

Trakt królewski

***

"Droga krajowa nr 79 – [legendarna] droga przebiegająca z centralnej przez południowo-wschodnią do południowej części kraju. Przez większość trasy podąża za biegiem Wisły."

Jej fragment pomiędzy Krakowem a Sandomierzem pokrywa się ze starożytnym traktem, który w 1386 - wraz z koronacją Władysława II stał się częścią słynnego traktu jagiellońskiego, pomiędzy Krakowem a Wilnem [patrz wyżej]. Pierwszym przystankiem na nim był zazwyczaj Nowy Korczyn: "Pierwotnie osada handlowa położona na szlaku prowadzącym z Krakowa na Ruś Kijowską. W 1258 książę Bolesław Wstydliwy lokował tu miasto, nazwane dla odróżnienia od sąsiedniego Korczyna (obe ...

boson
10 czerwca 2018 16:07

19     679    5

Republika Wenecka, jej Arsenał i ci zaskakujący Anglicy

Republika Wenecka zasłynęła z wielu rzeczy, z takich jak choćby jej ponad tysiąc-letnia historia, potężne banki, czy dominacja w ciągu paru wieków w handlu Europy ze Wschodem. Zazwyczaj, przy tym pamięta się o podstawie jej potęgi, tzn. o wielkiej weneckiej flocie, ale już mniej o faktycznych jej rozmiarach, a jeszcze rzadziej o weneckim Arsenale – pierwszej w historii stoczni z "taśmową" produkcją.

W połowie XV wieku, ponad trzy tysiące weneckich statków było w eksploatacji – zarówno statków handlowych weneckich kupców, jak i okrętów marynarki weneckiej. Ta flota wymagała stałej „renowacji” i utrzymywania jej wyposażenia. Wenecki Arsenał był nie ty ...

boson
10 czerwca 2018 11:14

10     626    5

Pińczów czyli Polska w pigułce

Panorama Pińczowa, 1657 (Samuel Pufendorf, De Rebus a Carolo Gustavo Sveciae Rege Gestis...) - autor Erik Dahlbergh  (1625–1703)

___

Owego lata 2016, zjechałem z królewskiej drogi z Krakowa do Sandomierza także aby zobaczyć Pińczów, i wprawdzie wiele śladów jego świetności przepadło (jak ten zamek wyżej, rozebrany przez margrabinę Wielopolską...), ale jego historia jest warta przypomnienia:

"Wiadomo, że w 1424 osada stała się własnością rodu Oleśnickich. Wybudowali oni na Górze Zamkowej nową rezydencję, a w osadzie ufundowali klasztor Paulinów. 21 września 1428 król Władysław Jagiełło na zamku w Lublinie nadał Pińczow ...

boson
9 czerwca 2018 22:59

6     646    7

Królewskie szachy

Poczytajmy dalej tego Strzeleckiego:

"Projektowane małżeństwo Zygmunta z Konstancją nie mogło się też wcale spodziewać poparcia kanclerza, a to z wielu przyczyn politycznej a nawet religijnej natury. Zamojski inne od dawna miał plany małżeńskie dla króla, radził mu mianowicie starać się o rękę carówny Teodory, sam nawet w celu tem pewniejszego skojarzenia tego małżeństwa wysłał zaufanego człowieka do Moskwy. Przyświecała w tym wypadku Zamojskiemu znów widocznie myśl pozyskania, a nawet złączenia Moskwy z Polską na wypadek śmierci niepopularnego cara, Borysa Godunowa. Tymczasem król wbrew planom kanclerza starał się o Rakuszankę i to jeszcze rodzoną siostrę pierwszej żony, przez co zacieśniał węzł ...

boson
9 czerwca 2018 17:01

2     453    3

Kto „stuknął” Zamoyskiego?

Ordynacja Zamojska była drugą ordynacją po radziwiłłowskiej, wprawdzie powstałej 3 lata wcześniej, lecz zatwierdzonej w tym samym roku co zamojska. Ordynacja to niepodzielny majątek, dziedziczony przez najstarszego potomka z rodu. Powstawała poprzez wyłączenie określonego obszaru ziemskiego spod ogólnych przepisów prawa i nadanie mu specjalnego statutu zatwierdzanego przez sejm. Zgodnie ze statutem dzielenie majątku oraz dziedziczenie go przez kobiety było zakazane. Sejm nakładał na ordynację obowiązek utrzymywania w pogotowiu stałej (proporcjonalnie do majątku) siły zbrojnej, gotowej do obrony kraju. Było to kosztowne, lecz dysponowanie liczną armią przysparzało splendoru, a przy niewielkiej sprawności aparatu sądowego państwa zapewniało bezpieczeństwo. Każdy nowy ...

boson
9 czerwca 2018 10:47

9     715    4

Jak Zamoyski dał Anglikom rozwinąć handel ze Stambułem, czyli te pierwsze "Nord & South Streams"

[Anglicy: Thomas Sackville (z prawej, począwszy od okna), Charles Howard, Charles Blount, Henry Howard i Robert Cecil. Delegacja hiszpańsko-flamandzka: Juan de Velasco (p. od okna), Juan de Tassis y Acuña, Alessandro Robido, Charles de LigneJean Richardot i Louis Verreycken. Obraz z 1604, obecnie w NMM w Greenwich.]

___

Do początku XVI wieku handel Anglii z Lewantem szedł dwiema arteriami: szlakiem lądowym poprzez Rzeczpospolitą, z głównym „składem celnym” w Antwerpii, oraz szlakiem śródziemnomorskim, gdzie pośrednikami były Wenecja i Genua. Anglicy mogli wtedy, i przy rzadkich okazjach to robili, bezpośrednio handlować z Imperium osmańskim, ale pod warunkiem, że płynęli ...

boson
7 czerwca 2018 10:57

8     656    4

Jak Anglicy Polskę rozbierali

Tak jak pisałem poprzednio, w połowie lat dwudziestych XVII wieku Anglicy wzięli się na dobre za planowanie rozbioru Polski przy współudziale Szwecji, Prus, Rosji i Imperium osmańskiego. Przy czym, samym Anglikom potrzeba było „niewiele” – tylko wąskiego korytarza „eksterytorialnego” pomiędzy Gdańskiem i Stambułem…

Tajne przygotowania szły pełną parą, wystarczy się przyjrzeć akuratnemu rozlokowaniu przesławnych szkockich bractw (brotherhoods), na linii: Gdańsk-Toruń-Warszawa-Kazimierz-Lublin-Lwów–Jazłowiec–Kamieniec. Celem najważniejszym było oczywiście maksymalne skrócenie czasu podróży i komunikacji pomiędzy Londynem a Stambułem. Wszak podróż morska na tym połączeniu (przez Morz ...

boson
6 czerwca 2018 15:09

9     979    4

Potop szkocki, Zebrzydowski, Anglicy oraz rozbiór Polski

Tak, chodzi o potop szkocki, a do tego szwedzkiego dojdziemy na końcu. Mowa tu o szkockiej „inwazji” na Rzeczpospolitą, na przełomie XVI i XVII wieku. Mało się o tym pisze, zazwyczaj ograniczając się do zdawkowych uwag o pozytywnym charakterze. Sam Henryk Sienkiewicz się do tego także przyczynił wprowadzając na karty „Pana Wołodyjowskiego” tego jakże sympatycznego Szkota – Ketlinga.

Tę wielką szkocką imigrację często się uzasadnia prześladowaniami religijnymi, sugerując mniej lub bardziej wprost, iż większość owych Szkotów była (bardzo przyjaznymi nam) katolikami. Rzeczywistość była jednak zupełnie inna – aby to właściwie ocenić, warto wpierw krótko sobie przypomnieć los Kościoła katolickiego w Szkocji w XVI wieku, i o ...

boson
6 czerwca 2018 09:51

3     790    5

WIELKA wojna o Ukrainę: faza zasadnicza

Faza I – wstępna

Faza II – zasadnicza

30 stycznia 1644 – hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski oraz ks. Jeremi Wiśniowiecki pobili przeważające siły tatarskie Tuhaj-beja w bitwie pod Ochmatowem.

2 lipca – angielska wojna domowa: bitwa pod Marston Moor, wojska Cromwella rozgromiły wojska zwolenników króla Anglii Karola I.

10 stycznia 1645 – arcybiskup Canterbury i prymas Anglii William Laud został ścięty w Tower of London.

24 czerwca –  Osmanowie pod rządami sułtana Ibrahima I wysłali na Kretę armię w sile  60 000 ludzi i rozpoczęli atak na Kaneę – drugi obok Kandii ważny port kreteński.

23 lipca – zmarł car Rosji Michał I **, pierwszy z dynastii Roman ...

boson
5 czerwca 2018 14:02

16     889    4

WIELKA wojna o Ukrainę: próba szczegółowej chronologii

Faza I – wstępna

30 kwietnia 1632: umiera Zygmunt III Wielki, król Polski i Szwecji (ur. 1566)

30 września – armia moskiewska wkroczyła w granice Rzeczypospolitej, rozpoczęła się wojna smoleńska (Rosjanie działali w porozumieniu ze Szwecją i Holandią** chcącymi w ten sposób zaangażować Rzeczpospolitą na wschodzie)

4 lipca 1633 – wojna polsko-turecka: Kantymir, chan ord nogajskich, najechał Rzeczpospolitą, lecz jego wojska zostały rozbite przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego na terenie Mołdawii pod Sasowym Rogiem.

22 października – wojna polsko-turecka: wojska Stanisława Koniecpolskiego wytrzymały i odparły oblężenie Kamieńca Podolskiego zaatakowanego przez bejlerbeja Sylistrii Mehmeda Abazego. Murad IV, ...

boson
4 czerwca 2018 11:09

9     933    4

Tak! To był szpieg i zdrajca

Tak - wg mnie, sprawa jest jasna – Wilhelm Beauplan był szpiegiem. Nie tyle francuskim co hugenockim, czy kalwińskim, jak kto woli. Zachowanie Beauplana po 1647 sprawę tę przesądza. Jak pisze Bohdan Krawciw – Beauplan do Francji zabrał być może oryginały swoich dwóch map Ukrainy – tej mniej ważnej zwanej "strategiczną" oraz tej istotnej - „operacyjnej”. To wprawdzie nie jest zupełnie pewne, ale za to można z pewnością stwierdzić iż wziął ze sobą (= wykradł) oryginał owej ściśle tajnej i bardzo szczegółowej mapy Dniepru**, którą w dodatku opublikował anonimowo, łamiąc także przywilej królewski, w atlasie sławnego kalwinisty Joana Bleau: „Jego Atlas Maior zawie ...

boson
1 czerwca 2018 07:53

4     546    2

Mapy, w tym ta jedna - ściśle tajna

Faktyczny cel misji Beauplana w Polsce staje się mocno podejrzany w świetle historii publikacji jego słynnych map. Przypomnijmy sobie:

Od 1637 r. [B.] tytułował się dworzaninem królewskim i kpt. w powstałym wówczas korpusie artylerii koronnej, a jego gł. siedzibą była twierdza w Barze, gdzie sprawował nadzór nad arsenałem Rzeczypospolitej…

29 III 1647, zapewne po ukończeniu zaplanowanych prac kartogr., hetman Mikołaj Potocki udzielił mu dymisji z wojska pol., po czym dostał sumę 4 000 zł zaległego żołdu.

Po wyjeŸdzie z Baru zamieszkał na krótko w Gdań., skąd w V lub w VI 1648 drogą morską powrócił do Fr. Osiadł w rodzinnym Dieppe, tutaj w l. 1650–-51 sprawował funkcję komendanta miejscowego for ...

boson
31 maja 2018 10:39

6     907    2

Kim był Wilhelm vel Guillaume le Vasseur de Beauplan?

Okoliczności przybycia do Polski Wilhelma le Vasseur de Beauplana nie są do końca jasne. Trudno dociec, kto poinformował Beauplana o możliwości zaciągnięcia się do polskiej armii oraz kto i czy w ogóle namówił go do wyjazdu… Beauplan do Warszawy dotarł jako trzydziestolatek w końcu 1630 roku.

Zapewne główną przyczyną wyjazdu Beauplana z kraju był trudny dla protestantów okres, jaki nastał po śmierci tolerancyjnego [sic] Henryka IV Burbona w 1610 roku. Po tym wydarzeniu faktyczną władzę we Francji stopniowo zaczął przejmować osławiony kardynał Richelieu. Od 1624 do 1642 roku, pełniąc stanowisko pierwszego ministra na dworze Ludwika XIII-ego, zaciekle zwalczał opozycję arystokratów i hugenotó ...

boson
30 maja 2018 13:36

4     714    4

Zygmunt III Wielki oraz Zamoyski i MI6, czyli Polska grozi Anglii

Wszystko zaczęło się od poselstwa, jakie Paweł Działyński odbył w 1597 r., w imieniu polskiego króla, do Niderlandów oraz na Wyspy Brytyjskie. Działyński przybył na dwór Elżbiety I z ogromnym orszakiem – po tym, jak zagroził Holandii, iż Rzeczpospolita wstrzyma dostawy zboża, jeśli ta nie zawrze pokoju z Hiszpanią. William Cecil, po pierwszym spotkaniu z Działyńskim, taką przedstawił królowej o nim opinię: „Jest to szlachcic o wspaniałej postawie, dowcipie, elokwencji, znajomości języków i pełen uroku osobistego”. Bezpośrednim patronem tego poselstwa był Jan Zamoyski.

Królowa udzieliła Działyńskiemu audiencji w Greenwich 4 sierpnia 1597 – polski poseł ubrany był w przyozdobiony klejnotami kontusz i wygłosił słynne ult ...

boson
29 maja 2018 14:13

6     854    4

Najbardziej zamilczana książka w Polsce

To miała być notka o czym innym – miała mówić o wygnaniu Żydów z Hiszpanii i Portugalii oraz o dwóch miejscach ich osiedlenia: w otomańskim Imperium i habsburskich Niderlandach. Miała nosić tytuł „Józef Nasi i jego ciotka, czyli dwa wektory”  i ilustrować to na kanwie tych dwóch życiorysów. Zacząłem tak (za angielską wiki, bo jak w bardzo wielu podobnych przypadkach – tu akurat nasza permanentnie szwankuje):

Józef Nasi i jego ciotka to ludzie wielu nazwisk – on znany także jako João Miques (lub Micas) i João Migas Mendes po portugalsku, Giuseppe Nasi po włosku oraz Yasef Nassi po turecku; ona jako Gracia Mendes Nasi (gdzie Gracia to podobno portugalska wersja hebrajskiej ...

boson
29 maja 2018 12:13

13     1323    4

Fizyka kwantowa BEZ paradoksów, czyli dlaczego fizyka nie może umrzeć

Od zarania fizyki kwantowej mocno przylepiło się do niej owo przekonanie o jej wybitnie paradoksalnym charakterze. Zaczęli to przekonanie budować niektórzy z samych „ojców fundatorów” – jak choćby Erwin Schrödinger z jego kontestacją „tych przeklętych przeskoków kwantowych”, czy Albert Einstein z dość ekstrawagancką (jak na (p)a(n)teistę) opinią, iż „Bóg nie gra w kości”.  W obu tych przypadkach to podkreślanie rzeczywiście zupełnie nowych i bardzo zaskakujących własności fizyki kwantowej miało sugerować jej sprzeczność lub niekompletność. Punktem kulminacyjnym tej krytycznej „kampanii” była publikacja w maju 1935 artykułu napisanego przez Einsteina, Podolsky’ego i Rosena pod odpowi ...

boson
28 maja 2018 17:30

11     464    3

Szwecja i Chińczycy, czyli nieudany eksperyment

Szwecja była pierwszym zachodnim krajem, który uznał (9 maja 1950) Chiny Ludowe. W ramach „nowego otwarcia”, Szwecja znowu była pionierem** – już w listopadzie 1996 premier Göran Persson złożył oficjalną wizytę w Pekinie.

W efekcie, w roku 2010 chińskie konsorcjum Geely kupuje „symbol Szwecji” czyli Volvo Cars, a przy szwedzkich uniwersytetach powstają jeszcze w 2006 pierwsze w Europie Instytuty Konfucjusza***. Przy czym, w 2011 czytamy w prasie, że szwedzkie dzieci mają się powszechnie uczyć w szkołach języka chińskiego…

No i zaraz potem sprawy się „komplikują”… Okazało się, że Chiny na wielką skalę prowadzą szpiegostwo przemysłowo-technologiczne, no i co tu dużo mówić uprawiają masową krad ...

boson
28 maja 2018 10:02

23     1085    4

"Mówiono, że z pochodzenia jest Żydem i nazywa się Cymerman"

...A więzień Auschwitz opowiadał: „Jest prawdą, że pełniłem w Oświęcimiu funkcję kapo, ale Cyrankiewicz uprawiał to samo, lecz w nieco innej formie, bo bardziej zawoalowanej”**. Z tych relacji dowiemy się, że Cyrankiewicz codziennie wyszukiwał sędziów, księży, posłów, ministrów i zachęcał ich do ucieczki. Ale nie dlatego, że zamierzał im pomóc. Kiedy wieczorami zbierali się w umówionym miejscu, prowadził ich do komory gazowej. Ciała uśmierconych palił w krematorium jego kolega – późniejszy minister kultury. Podobnie twierdziło kilku świadków. Wszyscy już po 1989 roku, bo w PRL Cyrankiewicz uchodził za dzielnego przywódcę obozowego ruchu oporu. Niektórych te relacje wprawiły w zdumienie, ale innych zupełnie ...

boson
27 maja 2018 16:58

4     1023    4

Fizyka kwantowa, czyli rozgoryczenie zegarmistrzów

Współczesna fizyka, a w szczególności fizyka kwantowa, często spotyka się z mocnymi zarzutami ze strony jej obserwatorów. Niektórzy, efektownie przyrównują dzisiejsze teorie do epicykli, inni mówią nawet o propagandzie „fałszywej fizyki”, rozwijając w tle spiskowe teorie na ten temat.  A przecież spisek to coś z gruntu obcego fizyce, i najlepszy przykład to sama historia „rewolucji” kwantowej. Co niemniej pozwala otwarcie, bez ogródek zadać pytanie: Czy fizyka kwantowa jest racjonalna?

Zanim wrócimy do tego pytania – przypomnijmy sobie w wielkim skrócie tęże historię. Zaczęła się, w 1900, kiedy to Max Planck wprowadził kwantowanie energii oraz nową stałą fundamentalną jego imienia, ...

boson
27 maja 2018 12:02

23     839    6

 Poprzednia  Strona 3 na 8.    Następna