-

boson : nihil est sine ratione

Genialny jezuita czyli polska elekcja 1764

Portret of Ruđera Bošković'a, wedle R. Edge Pine'a, Londyn, 1760

___

Zanim przejdę do innych oświeconych co tak o Rzpltą się rewolucyjnie troszczyli - chwila głębokiego oddechu.

Ruđer Boscovich urodził się w 1711 w Dubrowniku jako siódme dziecko Paoli, z bogatej rodziny handlowców Bettera, i ojca Mikołaja Boszkowicia, handlowca rodem z Orahowego Dołu. Szkołę podstawową ukończył w Dubrowniku, a w wieku lat 15 wyjechał do Rzymu, gdzie wstąpił do jezuickiego Collegium Romanum. Studiował tam astronomię, matematykę i teologię. W 1728 wstąpił do zakonu jezuitów. W 1732 roku ukończył filozofię, a niedługo potem również teologię, po czym przyjął święcenia kapłańskie. W 1736 opublikował rozprawę o plamach na Słońcu, które opisał jako zakłócenia fotosfery, występujące w cyklu 11-letnim. W 1740 został profesorem matematyki w Collegium Romanum, a potem naukowym doradcą Watykanu. Później w 1764 założył obserwatorium astronomiczne w Brerze, koło Mediolanu.

W 1758 opublikował w Wiedniu swoją najsłynniejszą pracę, Philosophiæ naturalis theoria redacta ad unicam legem virium in natura existentium, zawierającą jego teorię atomową oraz teorię sił. Bošković był także wybitnym kartografem - dostał zlecenie na przygotowanie map Państwa Kościelnego. Mało tego, służył także jako dyplomata - w czasie wojny siedmioletniej posłował z powodzeniem dla swojej rodzinnej Republiki Raguzy do... Londynu (w sprawie jej neutralności). Tam przyjęto go w 1761 do Royal Society i udzielono wsparcia jego misji "naukowej" do... Konstantynopola - w celu obserwacji tranzytu Wenus. A po drodze został członkiem zagranicznym Akademii Stanisława I w Nancy...

Późną wiosną 1762 Bošković wracał z Konstantynopola przez Bułgarię, Mołdawię i Polskę, razem z brytyjskim ambasadorem Jamesem Porterem*pl.wikipedia.org/wiki/James_Porter, który także był Fellow'em Royal Society. Dziennik z tej podróży ojciec Ruđer opublikował w Lozannie w 1772 pt. Journal d'un voyage de Constantinople en Pologne. W Warszawie zatrzymał się wtedy na dłużej i w efekcie, na zlecenie króla Stanisława jak sądzę, miał udział w przygotowaniu** rozprawy politycznej pt. Essai politique sur la Pologne, która wyszła anonimowo w Paryżu w 1764, a więc już po elekcji króla Stasia... (Notabene, o obu tych ważnych dokumentach polska wiki zawzięcie milczy, toż to jezuita był).

Kiedy w 1773 roku zakon został rozwiązany, Bošković przyjął zaproszenie króla Francji Ludwika XV i osiadł w Paryżu, gdzie kierował instytutem instrumentów optycznych. W 1783 wrócił do Włoch, gdzie w prowincji Vicenza zajmował się edycją swoich prac. Umarł w wieku 76 lat w Mediolanie. Bošković komponował także poezję z wieloma wątkami religijnymi i astronomicznymi. W swojej maryjnej pobożności ułożył heksametralne wersety o Dziewicy Maryi.

*) Po ambasadora Portera przypłynął do Konstantynopola okręt JKM w owym 1762, ale ambasador uparł się wracać lądem, a ze względu na wojnę to oznaczało podróż przez Polskę

**) O główne autorstwo jest podejrzewany Louis-Adrien_Duperron_de_Castera zmarły w 1752 w Warszawie. Przeglad_Historyczny-r1964-t55-n2-s223-235.pdf



tagi: imperium  kościół  rzeczpospolita  polska  rosja 

boson
6 lipca 2019 10:45
9     745    3 zaloguj sie by polubić
komentarze:
boson @boson
6 lipca 2019 10:50

Werner Heisenberg: „Wśród badaczy XVIII wieku Roger Joseph Boscovich zajmuje wybitne miejsce jako teolog, filozof, matematyk i astronom. Jego Theoria philosophiae naturalis zawiera hipotezy, które zostały potwierdzone w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat. "

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
6 lipca 2019 11:07

Został zaproszony przez Royal Society of London do podjęcia ekspedycji do Kalifornii, aby ponownie obserwować tranzyt Wenus w 1769, ale uniemożliwił to niedawny dekret rządu hiszpańskiego wydalający jezuitów z jego dominiów. Bošković miał wielu wrogów i zmuszony był do częstych zmian miejsca zamieszkania. Około 1777 wrócił do Mediolanu, gdzie kontynuował nauczanie i kierowanie obserwatorium Brera.

He was invited by the Royal Society of London to undertake an expedition to California to observe the transit of Venus in 1769 again, but this was prevented by the recent decree of the Spanish government expelling Jesuits from its dominions. Bošković had many enemies and he was driven to frequent changes of residence. About 1777 he returned to Milan, where he kept teaching and directing the Brera observatory.

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
6 lipca 2019 12:41

ot.

Toskania...czyli coś dla valsera i jemu podobnych

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
6 lipca 2019 13:40

W swojej najsłynniejszej książce Teoria filozofii naturalnej wywodzącej się z jednego prawa sił, które istnieją w naturze wydanej w Wiedniu 1758 napisał: Jeśli chodzi o naturę Boskiego Stwórcy, moja teoria jest niezwykle pouczająca, a jej rezultatem jest konieczność rozpoznania Go ... Dlatego próżne marzenia mają ci, którzy wierzą, że świat został stworzony przez przypadek. pioter.szkolanawigatorow.pl/jezuita-patronem-panstwa

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
6 lipca 2019 19:43

Tranzyt Wenus 26 maja 1761 czyli...

Odkrycie atmosfery Wenus przez Łomonosowa w 1761: Tłumaczenie angielskie oryginalnej publikacji z komentarzami. arxiv.org/pdf/1206.3489.pdf

zaloguj się by móc komentować


porfirogeneta @boson 6 lipca 2019 19:54
6 lipca 2019 23:09

Kto z Królową Polski ten z nami.

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować