-

boson : nihil est sine ratione

Jak Katarzyna kupowała Kubusia Fatalistę i innych

Diderot  wedle Louis-Michel van Loo z 1767 - Luwr (D. miał wtedy 54 lata).

__

Mało się u nas pisze (Francuzi też to robią niechętnie, co mniej dziwi...) o tym w jaki sposób prowadziła Katarzyna II swoją agresywną propagandę w Europie. Już w sierpniu 1762, w dwa raptem miesiące po swojej koronacji, proponuje ona słynnemu francuskiemu ateuszowi - "królowi Oświecenia", Dionizemu Diderot - wsparcie finansowe w celu ukończenia przesławnej Encyklopédie pod jego redakcją. Wtedy, tak na swój sposób szantażowany, rząd francuski wypłaca wsparcie Diderotowi, który jednak już w 1764 znowu jest w tarapatach finansowych i postanawia sprzedać swoją bibliotekę zawierająca 3000 woluminów. I tu następuje "nieprawdopodobny" zwrot akcji - najbliższy przyjaciel Diderota, niemiecki Francuz, Fryderyk baron von Grimm - zwraca się do Katarzyny** z propozycją sprzedaży tej biblioteki za 15 tysięcy liwrów***. Ta reaguje natychmiast, kupuje w 1765 bibliotekę Diderota, ale pod jednym warunkiem, że owa biblioteka zostanie u niego aż do jego śmierci, a on zostanie jej kustoszem na rocznej pensji w wysokości 1000 liwrów. Diderot oczywiście się zgodził, a owa biblioteka wraz z rękopisami Diderota (!) faktycznie wylądowała w Petersburgu po jego śmierci, już w listopadzie 1785.

Mało tego, Katarzyna postanowiła wypłacić mu ową pensję z góry za 50 lat, czyli okrągłe 50 tysięcy liwrów. W 1779 dorzuciła jeszcze ekstra 10 tysięcy, a w 1784 tuż przed jego śmiercią wynajęła mu luksusowy apartament w Paryżu. Przez to musiał niestety wywiązać się także z bardzo przykrych zobowiązań takich jak jego długa wyprawa do Rosji - od 3 czerwca 1773 do 21 października 1774.  Przeżył więc tam zimę, ale nie to było najgorsze, tylko bardzo "oziębłe" przyjęcie przez dworaków carycy, co mało życia go nie kosztowało. Powetował to sobie nieco domagając się sowitego wsparcia na powrót do Francji - dostał 3000 rubli, drogi pierścień i oficera do kompanii. A ta data jego wyjazdu - 1773 - myślę nie była przypadkowa****.

Agentami Katarzyny byli nie tylko Diderot czy von Grimm (agent wręcz osobisty), ale także sam Wolter, który sprzedawał jej... szwajcarskie zegarki, ale o nim już innym razem. Teraz tylko zaznaczę, że jego biblioteka też wylądowała w Petersburgu a portret Katarzyny wisiał u niego w sypialni niech nasz Staś się schowa - i dam tutaj tylko jego wyjątkowo durny, zazdrosny o względy Diderota i Grimma, list do niej:

"On August 9, 1774, four months after Diderot left Russia, Voltaire was unable to stand it any longer:

Madame:

I am positively in disgrace at your court. Your Imperial Majesty has jilted me for Diderot, or for Grimm, or for some other favorite. You have no consideration for my advanced age. All well and good if Your Majesty were a French coquette; but how can a victorious, law-giving empress be so inconstant.… I am trying to find crimes I have committed that would justify your indifference. I see that indeed there is no passion that does not end. This thought would cause me to die of chagrin, were I not already so near to dying of old age.

                            Signed,

                            He whom you have forsaken,

                            your admirer, your old Russian of Ferney

__

**) Od 1764 ów baron von Grimm żywo koresponduje z Katarzyną, tj. od momentu kiedy ta stała się prenumeratorką jego sławnego biuletynu. Z czasem staje się wręcz jej najbliższym powiernikiem, aż do jej śmierci w 1796 - dwa razy odwiedza ją w Rosji, ale mimo jej nalegań nie decyduje się tam zostać... Już od 1753 Grimm był głównym redaktorem owego biuletynu, który z zapałem czytał także nasz Sas:

"Correspondance był periodykiem poufnymi rozsyłanym tylko zaufanym osobom, w związku z tym jego treść nie podlegała żadnej cenzurze ze strony władz francuskich, co sprzyjało głoszeniu kontrowersyjnych poglądów. Abonentami czasopisma była arystokracja i głowy koronowane ówczesnej Europy."

***) Przelicznik to ponad 30 euro za liwr, czyli za samą bibliotekę Katarzyna zapłaciła około pół miliona euro; a słynna "pensja" to prawie dwa miliony...

****) Patrz: boson.szkolanawigatorow.pl/1772-czyli-interesujaca-sekwencja

 



tagi: rosja  herezja  francja 

boson
13 grudnia 2018 09:00
10     761    4 zaloguj sie by polubić
komentarze:
boson @boson
13 grudnia 2018 09:59

z życia paryskiej arystokracji w XVIII wieku:

roczny, całkowity koszt utrzymania karety = 3000 liwrów = 100 000 €

zaloguj się by móc komentować


boson @boson
13 grudnia 2018 12:35

ot.

ludzie piszą o matematyce, o muzyce, o pruskich werblach - a ja za @draniem przypominam o greckich korzeniach:

2013
2014
2018

 

 

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 13 grudnia 2018 12:35
13 grudnia 2018 14:22

Kiedyś tańczyła CAŁA Polska - teraz tylko Szczecin?

 

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 13 grudnia 2018 10:09
14 grudnia 2018 09:58

3 czerwca 1773 Dionizy wyrusza do Rosji, a tymczasem:

24 czerwca: powstaje najstarsza loża masońska na Kontynencie - Wielki Wschód Francji

21 lipca: papież Klemens XIV w brewe Dominus ac Redemptor ogłasza kasatę Towarzystwa Jezusowego.

30 września: Sejm Rozbiorowy, zwołany na żądanie zaborców, ratyfikował traktat I rozbioru Polski***; w milczeniu przyjął kasacyjne brewe...

14 października: powstała Komisja Edukacji Narodowej - pierwsze ministerstwo edukacji w Europie.

22 października: Filip Orleański zostaje wielkim mistrzem Wielkiego Wschodu Francji

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 14 grudnia 2018 09:58
23 grudnia 2018 21:26

The term "Enlightenment" emerged in English in the later part of the 19th century,[124] with particular reference to French philosophy, as the equivalent of the French term Lumières (used first by Dubos in 1733 and already well established by 1751). From Immanuel Kant's 1784 essay "Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung?" ("Answering the Question: What is Enlightenment?"), the German term became Aufklärung (aufklären = to illuminate; sich aufklären = to clear up). However, scholars have never agreed on a definition of the Enlightenment, or on its chronological or geographical extent."

https://en.wikipedia.org/wiki/Age_of_Enlightenment#Definition

zaloguj się by móc komentować



zaloguj się by móc komentować