-

boson : nihil est sine ratione

Jak Rosję Szkoci trzymali za... "gardło"

Czas podsumować szkocki wątek w Rosji. Pamiętacie jak pisałem o szkockim potopie w Rzplitej? Otóż, tak się składa, iż po roku 1648 słynna sieć szkockich bractw w Polszcze (które przyjmowały w swe szeregi wszystkich swoich rodaków, tylko nie katolików...) szybko rozpłynęła sie w tzw. mroku historii. Trzeba przy tym pamiętać, że w "naszych" okolicach, Szkoci wówczas to nie tylko najemni żołnierze, ale może nawet przede wszystkim imperialni kupcy, czyli wytrawni wywiadowcy zarazem.

Jest kilka postaci, które dobrze ilustrują ów "przejściowy" okres Szkotów w tej części Europy - wpierw mamy Camerona (zwanego swojsko Krzywonosem) u Chmielnickiego, potem sławny klan Bruce osiedlający się w Rosji w 1649, no i wreszcie przesławnego Patryka Gordona, który wprawdzie wzruszył sie w Krośnie na pogrzebie swego słynnego katolickiego rodaka, ale:

"Po zawarciu rozejmu opuścił polskie wojska i zamierzał się zaciągnąć do armii austriackiej, ale uległ namowom ambasadora rosyjskiego Leontiewa i wstąpił w 1661 [roku koronacji Karola II i przygotowania II polskiej wojny domowej...] w stopniu majora do armii carskiej, mimo że o Polsce miał pochlebną opinię (zapisek w dzienniku, 1659: od dawna uważam, że cudzoziemcy mają w Polsce przepiękne życie i że porządny człowiek szybko uzyskuje możliwości zrobienia kariery (oraz): wierzyłem, że moje wyznanie, znajomość języków, szczególnie łaciny, i godność szlachecka będą niemałą pomocą wśród narodu, gdzie wykształcenie, szlachectwo i prawość otwierają drogę ku wielkim zaszczytom i sukcesom.)”... jego obszerne dzienniki, nigdy nie zostały przetłumaczone na polski."

To właśnie ów Gordon otwiera nowy rozdział szkockiej i zarazem imperialnej polityki - to Rosja staje się głównym przedmiotem jej zainteresowania, z tym że metoda jej uprawiania jest już inna. To nie sieć kupiecka odgrywa w tym największą rolę, ale sieć "medyczna", która oprócz części wywiadowczej (te brytyjskie apteki w każdym mieście Rosji...), daje bezpośrednią kontrolę nad tzw. samodzierżawiem [ha, ha]... A podstawę "merytoryczną" dało tzw. szkockie oświecenie, nie istniejące w polskiej wiki:

"By the 17th century, Scotland had five universities, compared with England's two. ... Robert Sibbald (1641–1722) was appointed as the first Professor of Medicine at Edinburgh, and he co-founded the Royal College of Physicians of Edinburgh in 1681. These developments helped the universities to become major centres of medical education and would put Scotland at the forefront of new thinking. By the end of the century, the University of Edinburgh's Medical School was arguably one of the leading centres of science in Europe, boasting such names as the anatomist Alexander Monro (secundus), the chemists William Cullen and Joseph Black, and the natural historian John Walker. By the 18th century, access to Scottish universities was probably more open than in contemporary England, Germany or France. Attendance was less expensive and the student body more socially representative. In the eighteenth century Scotland reaped the intellectual benefits of this system."

Uporządkujmy zatem działalność szkockich medyków na carskim dworze:

  • w 1704 szkocki mason Robert Erskine zostaje osobistym lekarzem Piotra I, a w 1716 jego głównym doradcą...
  • w 1718-35 mamy interludium, kiedy to naczelnymi, carskimi medykami byli niejaki Laurentius Blumentrost oraz holenderski mennonita Nicolaas Bidloo**
  • w 1736, wraz z przybyciem dr. Jamesa Mounsey, Szkoci powoli odzyskują "inicjatywę" - Mounsey zostaje osobistym medykiem carycy Elżbiety*** i wprawdzie w 1762, po zamordowaniu Piotra III, musiał ponoć uciekać do Szkocji, ale wcześniej zdążył ściągnąć swojego ziomka (!) dr. Matthew Halidaya, już w 1756 [NB. w 1764 ginie Iwan VI...].
  • w 1776 inny zaproszony przez Mounsey'a ziomek, dr John Rogerson zostaje kolejnym szkockim a osobistym lekarzem Katarzyny II i w 1796 to właśnie on wystawia jej akt zgonu...
  • z kolei ów Rogerson (Rosję opuszcza dopiero w 1816) ściąga tam słynnego sir Jamesa Wylie, który w 1799 zostaje osobistym lekarzem Pawła I, a do pomocy ma na dokładkę dr. Johna Grieve - po zamordowaniu cara w 1801, Wylie nigdzie już uciekać nie musi, mimo że wystawia "fałszywy" akt zgonu... "In 1841 he was promoted to the rank of Actual Privy Councilor"
  • w 1803 zaproszenie dostaje sir Alexander Crichton i zostaje osobistym medykiem cara Aleksandra (do 1819);  a do pomocy ma na dokładkę dr. Matthew Guthrie.

__

**) pl.wikipedia.org/wiki/Ernest_Jan_Biron

***) "He was then suddenly summoned to St Petersburg and ‘without my desire or inclination’ was appointed on 29 September/10 October 1760 body-physician to the empress with the rank of state counsellor. He attended her for a little over a year and was one of the three physicians to sign her death certificate. Peter III, by a decree of 20/31 January 1762, only increased Mounsey’s glory by raising him to the rank of privy counsellor and giving him the offices of archiater and body-physician - offices which, as Mounsey assures his correspondent, were not always automatically granted to the same person. ... During his short term as archiater he compiled important legislation affecting the status and duties of medical personnel, which Peter III signed and the Senate ratified.

... Mounsey frequently sent him specimens of rocks and minerals and consignments of seeds.” Among the latter were seeds of the ‘true' rhubarb, Rheum palmatum,    dispatched to Baker in 1761. A year later, Mounsey brought seeds for Sir Alexander Dick, President of the Royal College of Physicians of Edinburgh, of which he was made an honorary fellow on 2. November 1762. Seeds were given also to Professor John Hope, who successfully planted them in the Royal Botanical Gardens in Edinburgh; Hope subsequently sent an engraving of the plant and a report, acknowledging Mounsey’s involvement, to the Royal Society, which was published in 1765 in its Phil. TransactionsThe history of British interest in acquiring medicinal rhubarb from Tibet, Mongolia and China via Russia (which had a virtual monopoly in the rhubarb trade until 1782) and in cultivating it here is fascinating and complex. It involved not only Mounsey, to be sure, but other Britons in Russia, such as John Bell, as well as leading British botaniscs and gardeners. Nonetheless, the award of a gold medal by the Royal Society for the Encouragment of Arts on 17 January 1770 consolidated for his own time and for posterity the role and reputation of ‘Rhubarb’ Mounsey."



tagi: polska  rosja  szkoci  mperium 

boson
22 sierpnia 2019 06:13
7     672    2 zaloguj sie by polubić
komentarze:
Nieobyty @boson
22 sierpnia 2019 09:17

Nie dokończony został u Pana wątek pułkownika Lisowskiego, ot rzucono wyrywki z listu dla oficerów najemnych którzy opuścili roty pod Zawłoczem. [zostawmy to na razie]

Jak podają min. Rosjanie – w czasie rajdów pod Wielkimi Łukami przechodzą na stronę Lisowskiego, roty szkockie i właśnie tam pojawią się Georg Lermontow przodek wielkiego poety Lermontowa.

Oficjalna wersja jego obecności w Rosji jest że Lermontow przeszedł na stronę Moskwy w czasie podania się garnizonu szkocko irlandzkiego w twierdzy Biała.

Z tych najemników tworzy się potem jednostkę tzw. Niemców Bielskich.

Kolejny element układanki to „pułki nowego systemu” - czyli wyszkolone i wyposażone na modłę zachodnią wojska moskiewskie – to stąd wywodzi się rodowód rosyjskich dragonów a także próby utworzenia husarii.

Kto organizuje pułki nowego systemu w czasie poszczególnych faz ich organziacja min. szkoccy mężowie stanu - William Drummond , Thomas Daleil .

Za czasów cara Piotra I te jednostki stanowią już połowę armii.

Z tego wynika że od czasów wielkiej smuty – jest stała i znaczącą obecności szkockich doradców wojskowych i najemników, a obecność medyków jest elementem wtórnym.

Kolejny zbieg okoliczności – Szkoci często przed służbą dla Moskwy odbywają terminarz w wojsku RON z który przyjdzie mu potem walczyć [np. Lermontow].

Jak widzą to Rosjanie niżej.

https://www.dissercat.com/content/shotlandtsy-v-rossii-kontsa-xv-nachala-xviii-vekov

zaloguj się by móc komentować

Magazynier @boson
22 sierpnia 2019 11:13

Pochwała Gordona nie całkiem jest pochlebna dla naszych praszczurów. Druga część owszem. Pierwsza część nie za bardzo.

zaloguj się by móc komentować

boson @Nieobyty 22 sierpnia 2019 09:17
22 sierpnia 2019 22:31

NIE wtórnym a bardzo znacząco "uzupełniająco-wzmacniającym"

zaloguj się by móc komentować

MarekBielany @boson 22 sierpnia 2019 22:31
22 sierpnia 2019 23:26

Ktoś powinien móc obliczyć te rozcieńczenia.

:)

zaloguj się by móc komentować

boson @MarekBielany 22 sierpnia 2019 23:26
22 sierpnia 2019 23:31

dzielnych szkockich wojaków widzą wszyscy, dużo gorzej z tymi ich tzw. medykami, farmaceutami itp. 

bractwa czyli networking...

zaloguj się by móc komentować

Magazynier @boson 22 sierpnia 2019 22:31
23 sierpnia 2019 14:14

i @Nieobyty

To za mało powiedziane. To jest zupełnie inny poziom działań militarnych i politycznych w jednym. Kontrola elit za pomocą niejawnej acz oczywistej presji ze strony medyków/morderców. 

zaloguj się by móc komentować

Nieobyty @Magazynier 23 sierpnia 2019 14:14
23 sierpnia 2019 16:43

Dlaczego zwracam uwagę na dowódców oraz pułki nowego system i Bielski Niemców, a bo to one stanowiły o sile wojsk moskiewski które walczył z polskim o Smoleńsk z wyprawami Władysława IV i kolejnych wojnach.

Mamy więc okutą w stal piechotę, rajtarie i dragonię wyćwiczoną na modłę cudzoziemską [nie udali się jako formacja tylko husarze] gdy w XVII wieku mamy niedobór stali i żelaza w Rosji [kończy się hutnictwo oparte na rudach darniowych a rynek kontroluje znajoma kompania].

Elity Moskwy są kontrolowane przez podaż na rynku podstawowych surowców. Jest jeszcze dodatkowy element to linie obronne – w XVII wieku zabezpiecza się nimi bezpieczeństwo od południowych granice.

Z chwilą gdy otwiera się możliwość zagospodarowania rud żelaza oraz rdzeń państwa moskiewskiego jest zabezpieczony liniami – wprowadzą się inną formę kontroli elit w postaci medycyny [a raczej reaktywuje starą szkołę w innym wykonaniu patrz liczne otrucia polskich dowódców w czasie wielkiej smuty].

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować