-

boson : nihil est sine ratione

Rycerski Francuz czyli nasze pierwsze Westerplatte... 285 lat temu

Hrabia Plélo ginie na Westerplatte w 1734, grafika Paula Philipoteaux (1846-1923)

__

Maria Leszczyńska była nie tylko najdłużej (ponad 42 lata!) panującą królową (małżonką) Francji, ale jest też "jedną z tych królowych co dały Francji prowincję" - w tym przypadku Lotaryngię. Oczywiście kosztem Polski.

Nie wszyscy Francuzi godzili się wtedy na tę "sprzedaż". W szczególności, dotyczyło to francuskiego ambasadora w Danii, hrabiego de Plélo. Ludwik Robert Hipolit de Bréhan hrabia de Plélo pochodził ze starodawnego bretońskiego rodu de Bréhan** - urodził się w Rennes w 1699. Jego ojcem był Jean François René Amalric de Bréhan (1668–1738), hrabia Mauron i Plélo i radny w parlamencie Bretanii a matką Katarzyna Franciszka Lefebvre de Faluère, córka pierwszego przewodniczącego parlamentu Bretanii.

"Po zdobyciu Warszawy przez wojska rosyjskie, prawowity król Stanisław Leszczyński, wraz ze swoimi zwolennikami, wycofał się do Gdańska, aby czekać tam na obiecane przez Francję posiłki (mające dotrzeć drogą morską). Niestety, nieskory do wojny kanclerz króla Ludwika XV, kardynał de Fleury wysłał na pomoc jedynie niewielką flotę pod dowództwem marszałka de La Motte (3 okręty liniowe i 2 fregaty). Podczas oczekiwania na Francuzów, w dniu 22 lutego [1734] stronnicy Leszczyńskiego zostali zamknięci wraz z nim samym w oblężeniu, do którego przystąpili Rosjanie dowodzeni przez Piotra Lacy...

20 maja przybyła do Gdańska długo oczekiwana pomoc w postaci francuskich okrętów La Motte'go (m.in. 60-działowy Fleuron i 46-działowy Gloire), ale z uwagi na znaczną przewagę Rosjan, eskadra wycofała się do Kopenhagi. Francuski ambasador w Danii, hrabia de Plélo incydent ten uznał za hańbiący dla swojej ojczyzny. Zebrawszy żołnierzy (według różnych danych od 1000 do 2000) hrabia wylądował na Westerplatte i podjął próbę przedarcia się do oblężonych przez rosyjskie okopy. Było to pierwsze odnotowane starcie Francuzów z Rosjanami. Uderzenie francuskie jednak nie powiodło się, de Plélo zginął w boju, a resztki jego żołnierzy wycofały się do Wisłoujścia. Francuzom udało się jednak wkrótce odnieść drobny sukces: Fleuron i Gloire zmusiły do poddania się rosyjską fregatę Mitawa, będącą częścią rosyjskiej floty admirała Thomasa Gordona. Niestety 1 czerwca do Gdańska dopłynęła reszta rosyjskiej floty. Okręty rozpoczęły ostrzał Wisłoujścia i 3 czerwca de La Motte został zmuszony do kapitulacji. Tym samym Rosjanie uzyskali dostęp do gdańskiego portu."

Zmarł od piętnastu postrzałów. Trzykrotnie powracał do ataku, ociekając krwią, próbując ożywić naszych zniechęconych żołnierzy...
                                   — z pamiętnika markiza d’Argenson

"Zachowanie de Plélo było krytykowane przez francuskie kręgi rządowe i dyplomatyczne, ponieważ bez rozkazu opuścił swoje obowiązki dla bezużytecznej brawury. Z drugiej strony śmierć hrabiego de Plélo miała ogromny wpływ na królową Marię Leszczyńską...

Chateaubriand przywołuje bitwę, w której jego ojciec brał udział razem z de Plélo: Mój ojciec zszedł na ląd i znalazł się w pamiętnej bitwie, w której tysiąc pięciuset Francuzów dowodzonych przez dzielnego Bretona z Bréhan, hrabiego de Plélo, wydanej 29 maja 1734 czterdziestu tysiącom Moskali dowodzonych przez Municha. De Bréhan, dyplomata, wojownik i poeta, zginął, a mój ojciec został dwukrotnie ranny. 

                    — François-René de Chateaubriand, Wspomnienia spoza grobu"

W Polsce hrabia de Plélo ma ulicę wokół Basenu Górniczego w Wisłoujściu, a we Francji Rue de Plélo w Paryżu i w Rennes. 27 maja 2014 odsłonięto pomnik hrabiego w pobliżu Twierdzy Wisłoujście w Gdańsku.

Przed wojną, polska ambasada w Paryżu urządziła wzruszającą uroczystość 200-lecia tej szaleńczej próby dotrzymania przez Francuzów obietnic przymierza z Polską...

PS. Ludwika hrabina de Mailly została pierwszą metresą Ludwika XV już latem 1733, ale król długo utrzymywał to w największej tajemnicy. Tak się składa, że Ludwik ogłosił ją oficjalną metresą (fr. maîtresse en titre) w 1738, akurat kiedy papa Stanisław został księciem Lotaryngii... Tak to się plecie.

__

**) Rodzinna tradycja wywodzi ród de Bréhan od króla galijskiego z V wieku - św. Brychana, który miał walczyć z samym królem Arturem -  en.wikipedia.org/wiki/Brychan



tagi: rzeczpospolita  polska  francja 

boson
18 sierpnia 2019 11:08
12     799    8 zaloguj sie by polubić
komentarze:
pink-panther @boson
18 sierpnia 2019 12:35

Niesamowite. Historia się powtarza i powtarza i powtarza. Ale coś mi się wydaje, że po wiekach zdradzania rzymskiego katolicyzmu, Papieża   i katolickich krajów przez królów Ludwików - nad Francją słońce zaczyna zachodzić. I jakoś nie mogę tego żałować. PS: Bardzo ciekawy fragment historii Polski z nieznanych powodów omijany szerokim łukiem w systemie nauczania np. szkolnego.  Że niby Francja to taki nasz "obecny sojusznik"? Chciałoby się rzec: "Zgiń, przepadnij, maro piekielna".

zaloguj się by móc komentować

boson @pink-panther 18 sierpnia 2019 12:35
18 sierpnia 2019 22:46

nie traćmy nadziei - może się jeszcze opamiętają... 

a my dzięki temu sojuszowi dostaliśmy Frycka...

zaloguj się by móc komentować

Andrzej-z-Gdanska @boson
19 sierpnia 2019 07:45

Dla mnie ciekawe, bo o Gdańsku. Musiałem sprawdzić czy jest taka ulica. Takie przyzwyczajenie. :) Faktycznie jest. Chyba nigdy nią nie jechałem chociaż pobliskimi ulicami często. Za to ulica jest długa. Często bywałem na Westerplatte, a teraz odwiedzam twierdzę Wisłoujście, bo jest piękna i widok z góry też.

Pozdrawiam

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
19 sierpnia 2019 14:43

ot.

Walter Isaacson był studentem Pełczyńskiego w Oksfordzie

zaloguj się by móc komentować

boson @Andrzej-z-Gdanska 19 sierpnia 2019 07:45
19 sierpnia 2019 14:48

"a teraz odwiedzam twierdzę Wisłoujście..."

zazdraszczam - jest na mojej liście do odwiedzenia

 

zaloguj się by móc komentować

ainolatak @boson
19 sierpnia 2019 19:29

Chyba wtedy zginął ostatni francuski rycerz. Dzięki za przypomnienie.

A my nigdy się chyba nie nauczymy, że sojusze z potężniejszymi są guzik warte i trzeba samemu rozgrywać różne warianty.

zaloguj się by móc komentować

SilentiumUniversi @boson
19 sierpnia 2019 21:03

Hrabia Plelo jest wspomniany w jednym z romansów Haliny Popławskiej, w którym - niestety nie pamiętam

zaloguj się by móc komentować


tomciob @boson
19 sierpnia 2019 22:20

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e8/Makhayev%2C_Kachalov_-_View_of_Neva_Downstream_between_Winter_Palace_and_Academy_of_Sciences_1753_%28left%29.jpg

Plik: Machajew, Kaczałow - Widok rzeki Newy poniżej Pałacu Zimowego i Akademii Nauk 1753 (po lewej) .jpg

Krótki opis

Autor

Grawerowanie G. A. Kachałowa i E. G. Winogradowa według rysunku M. I. Makhaeva

Opis

Angielski: „Widok rzeki Newy między Pałacem Zimowym a Akademią Nauk”. Lewa część.

Rosyjski: „Aleja w dół rzeki Newy między Pałacem Zimowym a Akademią Nauk”. Lewa strona Trawienie na papierze, grawerowanie nożem, akwarela. 51,5 x 69,5 cm. Państwowe Muzeum Ermitażu.

źródło Адмиралтейств-коллегия — высший орган управления военно-морскими делами в России в 1718—1802 годах.

Kolegium powstało podczas reformy centralnych organów zarządzających na mocy dekretu Piotra I z dnia 11  grudnia (22)  1717 r. Wśród pierwszych 9 rad . Zgodnie z dekretem był to główny organ zarządzający marynarki wojennej . Funkcje kilku istniejących wcześniej organizacji morskich zostały przeniesione do kolegium.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1b/Thomas_Gordon_admiral.jpgPlik: Thomas Gordon admiral.jpg źródło

streszczenie

Autor

Brytyjska (szkocka) szkoła

Opis

Angielski: Admirał Thomas Gordon (1658-1741) przez British (Scottish) School. Olej na płótnie, 76,5 x 63,5 cm. Kolekcja: National Trust for Scotland

Русский: Адмирал Томас Гордон (1658-1741)

Data XVIII

(tłumaczenie Google)

"Wstąpił do rosyjskiej marynarki wojennej Piotra Wielkiego 1 czerwca 1717 r. I pozostał oficerem rosyjskim do swojej śmierci 18 marca 1741 r. Gordon, który był teraz uważany za uchodźcę, został zaangażowany przez cara w Holandii wraz z kapitanem Saunderem, który jest opisany jako Anglik, kapitan Hay i kapitan-porucznik Urquhart i Serocoled; wraz z dwoma oficerami lądowymi, wszyscy Brytyjczycy. Po przybyciu Gordona do Rosji jakobici zobaczyli okazję, by zainteresować cara swoimi sprawami. W tym celu wysłano do cara kilka listów: dziewięć od księcia Jakuba (1721–30), dwa od hrabiego Mar (1716–1717), pięć od kapitana Haya i inne.

Wkrótce nadszedł awans, ponieważ na emeryturę odchodzą starzy rosyjscy admirałowie. Były też nowo budowane statki do obsadzenia. W Nowy Rok książę Aleksandr Daniłowicz Mienszikow został awansowany admirała Białych, kapitan-komandor Sievers został kontradmirałem Niebieskim, a kapitan-komandor Gordon kontradmirałem Czerwonych. Flota Rosyjska została podzielona na trzy sekcje po systemie stosowanym przez Brytyjczyków i Holendrów.

Niestety między kontradmirałem Seiverami a Gordonem była zazdrość. Seivers urodził się w Kopenhadze i służył królowi Danii w swojej marynarce wojennej około 1708 roku. Zaangażowany przez Piotra Wielkiego jako kapitan, czasami był zatrudniony na pokładzie, a czasem na lądzie jako mistrz pod wyposażeniem. Był opisywany jako człowiek o doskonałym umyśle, ogólnej wiedzy oraz bardzo dokładny i metodyczny w swoim postępowaniu. Potrafił także mówić i pisać większość języków europejskich i biegle władał rosyjskim. Ale po prostu nie mógł znieść Thomasa Gordona. Seivers odmówili cierpienia kontradmirała Gordona, który był obecny podczas dyskusji na temat wykonania wszelkich rozkazów, nawet gdy car tego zażądał. Czuł, że Piotr Wielki szanował przed nim Gordona, a nawet car mianował Gordona, aby przejął dowodzenie nad flotą nad głową, ponieważ był brytyjskim oficerem i wyszkolonym w lepszej flocie niż Sievers. W przeciwieństwie do Seivers Gordon nie mówił po rosyjsku, ale biegle władał językiem niderlandzkim.

Rozłam między Gordonem a Sievers osiągnął punkt kulminacyjny 14 lipca 1721 r., Kiedy na bankiecie upamiętniającym bitwę pod „Głową Hango” wybuchła gwałtowna kłótnia między dwoma mężczyznami w obecności cara. Gordon narzekał na zachowanie Duńczyka wobec niego i zwrócił uwagę, że ponieważ Seivers był odpowiedzialny za mianowanie poruczników i wszystkich podwładnych, wyznaczał najlepszych oficerów i mężczyzn dowódcom duńskim i holenderskim. Generał-admirał, hrabia Apraxin, starał się usprawiedliwić działania kontradmirała Sieversa i utrzymywał, że Gordon fałszywie oskarżył go o stronniczość przy podziale oficerów i ludzi. Podczas swojej rozmowy nazwał Gordona „swoim admirałem” Piotra Wielkiego, co nie zostało dobrze przyjęte. Gdy Sievers miał opuścić służbę carską pod koniec kampanii, tak zostało.

W 1726 r. Admirał Gordon wyjął flotę, aby spotkać się z potężną flotą brytyjską pod dowództwem admirała Sir C. Wagnera, który został wysłany do Morza Bałtyckiego, aby przewidzieć lub zapobiec wszelkim działaniom Rosji jako strony traktatu wiedeńskiego . Jednak odkąd Gordon powiedział Katarzynie I, że akcja jest beznadziejna, zamiast kul armatnich wymieniono uprzejmości. 6 maja 1727 r. Awansował na admirała, aw listopadzie został naczelnym wodzem w Kronsztadzie, które to stanowisko piastował do śmierci w 1741 r.

Gordon dowodził flotą rosyjską, która doprowadziła do kapitulacji Gdańska w 1734 r. ( Oblężenie Gdańska ). W tym czasie rosyjska marynarka wojenna nabrała zaufania i potwierdziła siłę rosyjskich statków na Bałtyku. Osoba ubiegająca się o tron ​​polski Stanisław Leszczyński , wspierany przez króla Francji Ludwika XV , ukrywał się w Gdańsku. Osiemsetset francuskich żołnierzy wysiadło, a flota stałą na kotwicy w pobliżu. Rosyjska cesarzowa Anna nakazała Augustowi III że powinien być nowym królem Polski. 15 maja konieczne stało się uzupełnienie floty zaangażowanej w Gdańsku. Admirał Thomas Gordon popłynął tam z eskadrą czternastu pancerników, pięciu fregat i kilku mniejszych statków. Gordon miał flagę na 100-armatnim statku Peter I i II i przybył do Gdańska 1 czerwca. Francuzi ostatecznie nie odepchnęli rosyjskiej armii i marynarki wojennej i poddali się 13 czerwca. Spór o polski tron ​​zakończył się na korzyść Augusta III i Leszczyński szybko opuścił Gdańsk zajęty przez wojska rosyjskie. To miała być ostatnia bitwa Gordona, który w końcu objął stanowisko gubernatora Kronstad. Dobrze znał port w Gdańsku, ponieważ oprócz czasów marynarza handlowego eskortował konwoje szkockich statków z powrotem do Szkocji, dowodzącRoyal Mary . Francja wysłała szesnaście okrętów wojennych i trzy pułki na pomoc Leszczyńskiemu, więc Rosja musiała zwiększyć swoją siłę ataku, co zrobiła, wysyłając statki Gordona. Wsiadł pod swoją flagę na pancerniku Peter1 i 11 i dowodził flotą czternastu pancerników, pięciu fregat i kilku małych statków. Zwolnił broń dla 60 000 armii rosyjskiej i saksońskiej w Pillau, a następnie zbombardował fort Weksselmunde i obóz francuski poza nim. Złapał francuską fregatę i mały statek oraz schwytał trzy rosyjskie jednostki. Jego rodak, feldmarszałek Keith, pisząc od Javarofa, aby pogratulować Gordonowi wyprawy w Gdańsku, powiedział:

„Wszyscy Polacy, których widziałem, zapewniają mnie, że tak nagłe poddanie się miasta było całkowicie spowodowane pojawieniem się floty, która odciąła wszelkie nadzieje na sukces, i dlatego uważają cię za główny instrument utraty ich wolność, bo to ich zwykły termin dla nas zatrudnionych po tej stronie Polski ”.

zaloguj się by móc komentować

boson @ainolatak 19 sierpnia 2019 19:29
19 sierpnia 2019 22:21

rozgrywaliśmy do 1648, ale siła złego na jednego...

zaloguj się by móc komentować

Magazynier @boson 19 sierpnia 2019 22:21
22 sierpnia 2019 11:06

A nie do 1683? 

De Plelo nie dość że Bretończyk (możliwe podejrzenie o kontakty z Brytyjczykami, choć jego brawura na Westerplatte podważa je), to jeszcze rojalista. Republika będzie go zamiatać pod dywan. Tym bardziej my winniśmy o nim pamiętać. Plus.

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować