-

boson : nihil est sine ratione

Skąd się wzięło złoto?

Pierwsza w historii detekcja fal grawitacyjnych wyemitowanych podczas fuzji dwóch gwiazd neutronowych GW170817 (po lewej) oraz zarejestrowana zmiana "optycznego" spektrum w kolejnych dniach po wybuchu typu kilonowa w następstwie owej fuzji.

__

Do niedawna uważano, iż "ziemskie" złoto było wyprodukowane głównie podczas wybuchów tzw. supernowych**, kiedy to gwiazdy spontanicznie acz gwałtownie zapadają się pod wpływem grawitacji co wywołuje "reakcję łańcuchową", podobnie jak w bombie wodorowej, i w efekcie produkcję ciężkich pierwiastków w tzw. procesie r. Następnie owo złoto trafiło na Ziemię przede wszystkim około 4 miliardów lat temu podczas tzw. Wielkiego Bombardowania, które trwało, bagatela, circa 200 mln lat. Jak widać złoto ma nie tylko wyjątkowe właściwości, ale i fascynujące pochodzenie...

Jednak kilka lat temu owa teoria pochodzenia została podważona - w miejsce supernowych zaproponowano fuzję gwiazd neutronowych***. I właśnie ta nowa teoria została potwierdzona w wyjątkowo spektakularny sposób 17. sierpnia 2017, kiedy to po raz pierwszy zarejestrowano taką fuzję przy pomocy trzech anten służących do detekcji fal grawitacyjnych (2 × LIGO + Virgo). "Równoległa" rejestracja wybuchu typu kilonowa w różnych pasmach fal elektromagnetycznych (patrz u góry) czyni to najważniejszym moim zdaniem osiągnięciem nauk ścisłych w XXI wieku. Oszacowano, że podczas owej fuzji GW170817 zostało wyprodukowane złoto o masie między 3 a 13 mas Ziemii!

Wracając do fantastycznych właściwości złota, to biorą się one oczywiście z jego struktury atomowej - [Xe] 4f14 5d10 6s1. Tak jak inne znane pierwiastki grupy 11, tj. miedź i srebro, złoto jest metalem o jednym elektronie w paśmie przewodnictwa i zapełnionym orbitalu d D5xz.png(5dz)D5M0.png(5dxz). Każdy z tych trzech metali posiada układ krystalograficzny regularny, ściennie centrowany (fcc).

Wprawdzie srebro nieco bije złoto w elektrycznym przewodnictwie, ale w innych kategoriach to właśnie złoto jest zupełnie wyjątkowe - jest metalem szlachetnym o wyjątkowo dużej odporności chemicznej, znacznie większej niż poprzedzające go w grupie 11 miedź i srebro. W przeciwieństwie do nich, na powietrzu nie ulega ściemnieniu. Jest też odporne na działanie większości czynników korozyjnych, dzięki czemu idealnie nadaje się do produkcji monet, biżuterii i pokryć ochronnych bardziej reaktywnych metali. Jest odporne na poszczególne kwasy, ale roztwarza się w wodzie królewskiej. Złoto rozpuszcza się również w rtęci, tworząc amalgamat. Złoto jest nierozpuszczalne w kwasie azotowym, który roztwarza srebro i inne metale, co przez długi czas było wykorzystywane jako próba na obecność złota (np. w monetach).

Złoto jest najbardziej kowalne**** spośród wszystkich metali; jeden gram złota może być rozbity na arkusz o powierzchni 1 m²!! Płatek złota może być rozbity do tego stopnia, że staje się półprzezroczysty. Przechodzące przez taki płatek światło jest zielono-niebieskie, ponieważ złoto silnie odbija żółte i czerwone składowe długości światła[23][24]. Takie półprzezroczyste arkusze również silnie odbijają podczerwień, co czyni je użyteczne w wytwarzaniu osłon przed promieniowaniem podczerwonym (cieplnym) w kombinezonach żaroodpornych i osłonach przeciwsłonecznych w skafandrach astronautów[25]. Złoto jest metalem o wysokiej gęstości 19,3 g/cm³, dla porównania gęstość ołowiu wynosi 11,34 g/cm³, a najcięższego pierwiastka, osmu 22,61 g/cm³.

Jednak moim ulubieńcem jest inny materiał, o właściwościach (poza jedną) przeciwnych do tych "złotych", i o tym będzie już niebawem.

__

**) "Energia wybuchu dociera do Ziemi w postaci wzmożonego promieniowania kosmicznego. Promieniowanie to powoduje aktywację jąder atomowych, między innymi powstawanie jąder węgla 14C. Mierząc zawartość pozostałości tego izotopu w próbkach datowanych bezwzględnie, można ocenić, kiedy miała miejsce ekspozycja na to promieniowanie, jak długo trwało i jakim zmianom ulegało. Na tej podstawie można obliczyć czas wybuchu i odległość supernowej od Ziemi. Przy założeniu prawdziwości teorii świec standardowych, gwałtowne zwiększenie koncentracji 14C wskazuje, że w ciągu ostatnich 50 tys. lat miały miejsce następujące bliskie wybuchy[4]:

Czas w tys. lat - Odległość w parsekach: 44 - 110, 37 - 180, 32 - 160, 22 - 250 "

***) 

****) Ta nadzwyczajna kowalność grupy 11 bierze się z ich względnie słabych wiązań metalicznych i z delokalizacji elektronów, np. miedź zyskuje na twardości kiedy NIE jest monokrystaliczna[9]!

 

PS. boson.szkolanawigatorow.pl/zoto-dolary-i-bezpieka



tagi: fizyka 

boson
4 kwietnia 2019 10:51
78     2099    6 zaloguj sie by polubić
komentarze:
boson @boson
4 kwietnia 2019 11:20

mini-quiz:

jaki to materiał jest tym moim ulubionym?

zaloguj się by móc komentować

chlor @boson
4 kwietnia 2019 11:22

Dzięki, interesujące i przydatne np w szkole. Zgaduję że ten ulubieniec, to lit.

zaloguj się by móc komentować

boismortier @boson
4 kwietnia 2019 11:22

Panie boson. Artykul bardzo ciekawy. Jak to pieknie sobie Bog w Trojcy Jedyny i Prawdziwy wykoncypowal

zaloguj się by móc komentować

boson @chlor 4 kwietnia 2019 11:22
4 kwietnia 2019 11:28

no, nie - podpowiem, że nagrodą w quizie jest piosenka M. Monroe...

zaloguj się by móc komentować


boson @boson
4 kwietnia 2019 11:29

... Wszyskie trzy posiadają układ krystalograficzny regularny, ściennie centrowany (fcc).

zaloguj się by móc komentować


boson @chlor 4 kwietnia 2019 11:32
4 kwietnia 2019 11:35

trochę nieściśle - wszak pisałem o materiale...

zaloguj się by móc komentować

chlor @boson 4 kwietnia 2019 11:35
4 kwietnia 2019 11:39

Jedna ryba. Fuleren, diament, sześć odmian grafitu, itd. Wsio węgiel.

zaloguj się by móc komentować

boson @chlor 4 kwietnia 2019 11:39
4 kwietnia 2019 11:43

powiedz to mojej żonie, choć w sumie ja jeszcze większym jestem ich entuzjastą...

zaloguj się by móc komentować

tadman @boson
4 kwietnia 2019 12:05

Zdolności amalgamacyjne złota mogą przyprawić o łzy, obawy a może i zawał serca.
Moja pracownica przyprowadziła płaczącą sprzątaczkę. Trudno było od niej wydobyć informację co się stało, bo zaczęła spazmować. W końcu pokazała ślubną obrączkę, która była biała, co według niej było złym znakiem jeśli idzie o jej małżeństwo. Na wyraźne polecenie pani z administracji miała dokładnie posprzątać dużą halę, w której było sporo zakamarków i to nielicho zakurzonych. Sprzątała ręcznie przy pomocy szmaty i trochę na kolanach. Szmatę moczyła w wiadrze. Przypomniałem sobie, że kiedyś w tej hali składowano sporo gleby zanieczyszczonej związkami rtęci do doświadczenia związanego z fitoekstrakcją. Kazałem jej zdjąć obrączkę i powiedziałem że ma się nie martwić, bo obrączka będzie jak nowa, czyli błyszcząca. Po półgodzinnym wygrzewaniu w suszarce była faktycznie jak nowa, bo rtęć została usunięta z wytworzonego amalgamatu. Była szczęśliwa, bo zwykłe wygrzewanie obrączki uratowało jej małżeństwo.

zaloguj się by móc komentować

boson @tadman 4 kwietnia 2019 12:05
4 kwietnia 2019 12:10

pytanie ile tej rtęci się przy tym nawdychała...

no i mam nadzieję, że nie miała żadnych ran na dłoniach.

zaloguj się by móc komentować

chlor @boson 4 kwietnia 2019 12:10
4 kwietnia 2019 12:22

W każdym starym laboratorium siedzi w szparach podłogi rtęć z latami tłuczonych termometrów i nie ma sposobu na jej usunięcie. Sypanie cynku czy siarki to zabieg jedynie magiczny. Rtęć nie zwilża tych substancji w stopniu umożliwiającym utworzenie amalgamatu lub siarczku rtęci. Trzeba przywyknąć i często wietrzyć.

zaloguj się by móc komentować

bendix @chlor 4 kwietnia 2019 12:22
4 kwietnia 2019 13:27

U mnie w mieszkaniu stłukł się termometr i mam do tej pory "jazdę" że są opary. Zmyłem to roztworem tiosiarczanu ale nie wiem czy to coś dało. W sumie w termometrze jest sporo rtęci a mam porowatą podłogę z kamienia naturalnego...

Zastanawiam się jak to wykryć czy jeszcze coś jest.

W ultrafiolecie będzie widać opary z podłogi?

zaloguj się by móc komentować

chlor @bendix 4 kwietnia 2019 13:27
4 kwietnia 2019 13:44

Pary rtęci widać jako ciemną smugę (cień oparów rtęci) na ekranie luminescencyjnym (kartka białego papieru zmoczona płynem do prania z wybielaczem optycznym) jeśli smuga oparów znajdzie się między tym ekranem a lampą UV z filtrem odcinającym światło widzialne. Nie każda lampa UV się nadaje. Powinna to być lampa typu "rtęciówka" czy świetlówka. Ale to widać raczej dopiero przy solidnej ilości rtęci. Nie sądzę, aby opary z jednego termometru w pomieszczeniu normalnie przewietrzanym mogły kogoś zatruć, i czy w ogóle byłyby wykrywalne jakąkolwiek metodą.

zaloguj się by móc komentować

tadman @boson
4 kwietnia 2019 13:44

Węgiel aktywny pochłania pary rtęci, ale przy znacznym rozcieńczeniu par i bez wymuszenia przepływu powietrza przez jego złoże liczenie na konwekcję zawiedzie. Znaleźć kogoś kto ma przenośny aparat firmy NIC, jakaś firma typu SANEPiD lub laboratorium badające zanieczyszczenia gazowe środowiska.

https://www.environmental-expert.com/products/nic-model-emp-2-portable-handheld-mercury-analyzer-meter-360918

A potem dla uspokojenia połowicy złoże z węglem i brzęczącą pompką akwaryjną, bo brzęczenie = brak rtęci w powietrzu. :)

zaloguj się by móc komentować

tadman @tadman 4 kwietnia 2019 13:44
4 kwietnia 2019 13:45

miało być do bendixa

zaloguj się by móc komentować

bendix @tadman 4 kwietnia 2019 13:44
4 kwietnia 2019 13:51

to raczej ja jestem niespokojny a połowica stłukła :-)

ps. Czyli wystarczy świetlówka UV taka jak do sprawdzania banknotów?

Możesz mi znaleźć link do czegoś odpowiedniego?

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @boson
4 kwietnia 2019 14:12

Jeden proces wytwarzania metali cięzkich nie wyklucza drugiego sposobu (supernova). Ze względu na to, że częstość zdarzenia  kilonova jest rzadsza od zdarzenia supernova/hipernova, choc nie wiem o jaki rząd wielkości, to nie przesądzabym,  który z tych procesów jest, per saldo, bardziej wydajny w produkowaniu metali cięższych od żelaza.

Natomiast oszacowania, że w wybuchu kilonova mogło powstać złoto o masie nastu mas ziemskich, niekoniecznie muszą być czystą fantazją, czyli  tzw. newsem podkręcającym zainteresowanie profanów, ale musiałaby być to fuzja pulsara i black hole. No i nie wiadomo,  ile wówczas zeżarła by z tego black hole.

zaloguj się by móc komentować

gorylisko @boson
4 kwietnia 2019 15:36

o czym wy tutaj towarzysze mówicie... złoto, złoto, złoto... wyobrażcie sobie tę panikę na rynkach walutwych ? jak ktoś poleci i przwiezie to złoto ;-)

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @gorylisko 4 kwietnia 2019 15:36
4 kwietnia 2019 15:50

To są rozproszone atomy (molekuły) w obłokach gazowych, ktore tp obłoki mają długosc np. kilkunastu lat światła.

zaloguj się by móc komentować

boson @gorylisko 4 kwietnia 2019 15:36
4 kwietnia 2019 18:00

A byli tacy co próbowali zrobić złoty interes na wodzie morskiej...

niestety, we wszystkich oceanach zusammen do kupy jest jego raptem tyle co mają Hindusi na sobie.

zaloguj się by móc komentować


boson @boson
4 kwietnia 2019 18:31

****) Ta nadzwyczajna kowalność grupy 11 bierze się z ich względnie słabych wiązań metalicznych i z delokalizacji elektronów, np. miedź zyskuje na twardości kiedy NIE jest monokrystaliczna!

zaloguj się by móc komentować

boson @stanislaw-orda 4 kwietnia 2019 14:12
4 kwietnia 2019 18:37

A taka miedź jest wytwarzana prawie wyłącznie w supernowych:

zaloguj się by móc komentować


boson @boson 4 kwietnia 2019 18:37
4 kwietnia 2019 19:06

te zielone "udziały" to przede wszystkim poprzez: pl.wikipedia.org/wiki/Proces_s

zaloguj się by móc komentować

chlor @bendix 4 kwietnia 2019 13:51
4 kwietnia 2019 19:47

Może być taka jak do banknotów o ile ma świetlówkę a nie diodę UV. Opis znalazłem w książce do eksperymentów chemicznych, nie wiem czy to jest w intrnecie. Do badania trzeba było umieścić lampę przy kropli rtęci. Jeśli nie wiadomo gdzie taka kropla siedzi, to raczej nic nie wyjdzie. Chyba nie warto panikowac. Ze 30 lat siedziałem w pracy blisko rtęci i nic się nie stało.

zaloguj się by móc komentować

bendix @chlor 4 kwietnia 2019 19:47
4 kwietnia 2019 20:03

:-)))

Jestem techniczny, zastanawiam się która UVA, B czy C.

Z moich przemyśleń wynika że C bo najbadziej energetyczne i opary będą świecić nawet bez ekranu.

" Ze 30 lat siedziałem w pracy blisko rtęci i nic się nie stało. "

I dlatego jesteś taki pokręcony ;-))))))))

ps. zagadka: skąd się wzięło powiedzenie "klnie jak szewc"

Dowolna pozycja z kliniki dla osoby która wyjaśni to naukowo :-))))

zaloguj się by móc komentować

bendix @chlor 4 kwietnia 2019 19:47
4 kwietnia 2019 20:11

Za dzieciaka bawiłem się chemią (ach ten Stefan Sękowski) i miałem w domu kupe chemikaliów. Między innymi azotan rtęci który rozpuszczał się w wodzie. Do takiego roztworu wsadzało się monetę miedzianą/mosiężną i robiła się srebrna (amalgamat).

Można było oszukiwać towarzystwo ;-)

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
4 kwietnia 2019 20:22

On Earth impact craters have resulted in useful minerals. Some of the ores produced from impact related effects on Earth include ores of ironuraniumgoldcopper, and nickel. It is estimated that the value of materials mined from impact structures is five billion dollars/year just for North America.[24] ... The Vredeford Dome in the center of the Witwatersrand Basin is the largest goldfield in the world which has supplied about 40% of all the gold ever mined is an impact structure.[25][26][27][28] The asteroid that struck the region was 9.7 km (6 mi) wide. The Sudbury Basin was caused by an impacting body over 9.7 km (6 mi) in diameter.[29][30] This basin is famous for its deposits of nickelcopper, and Platinum Group Elements. An impact was involved in making the Carswell structure in SaskatchewanCanada; it contains uranium deposits.[31][32][33]

en.wikipedia.org/wiki/Impact_crater#Economic_importance_of_impacts

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
4 kwietnia 2019 20:31

uzup.

Ma największą ze wszystkich metali przewodność elektryczną... Czyste srebro ma największą przewodność cieplną, najjaśniejszą barwę i największy współczynnik odbicia światła wśród metali dla światła widzialnego, aczkolwiek glin jeszcze bardziej odbija światło ultrafioletowe. Srebro ma także najmniejszą rezystancję kontaktową spośród wszystkich metali. Halogenki srebra są czułe na światło i ulegają pod jego wpływem powolnemu rozkładowi. Srebro nie reaguje z czystym powietrzem i wodą, ale matowieje w zetknięciu z ozonemsiarkowodorem, powietrzem zanieczyszczonym związkami siarki.

zaloguj się by móc komentować

chlor @boson 4 kwietnia 2019 20:31
4 kwietnia 2019 20:42

Chyba największy połysk w świetle widzialnym ma rod.

zaloguj się by móc komentować

chlor @bendix 4 kwietnia 2019 20:03
4 kwietnia 2019 20:45

Może klnie jak szewc ma związek z pojęciem "szalonego kapelusznika". Kiedyś do produkcji kapeluszy używano rtęci od której odbijała szajba.

zaloguj się by móc komentować

MarekBielany @gorylisko 4 kwietnia 2019 15:36
4 kwietnia 2019 20:48

Władysław Umiński - Na Drugą Planetę.

Pół wieku temu to czytałem. Jak pamiętam, to nikt nie poleciał, ale To przyleciało.

:)

 

hmm. ciekawe !

zaloguj się by móc komentować

kalixt @bendix 4 kwietnia 2019 20:03
4 kwietnia 2019 20:50

Nie wiem na pewno skad sie wzielo ''klnie jak szewc'', ale w j. angielskim jest powiedzenie ''mad as a hatter'' (stad ''szalony kapelusznik'' w ''Alicji...'') i ono sie podobno wzielo stad, ze kapelusznicy uzywali w pracy jakiegos zwiazku opartego na rteci (azotanu rteci?) i im od tego, mowiac potocznie, ''odbijalo''. To moze z naszymi szewcami tak samo?

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @kalixt 4 kwietnia 2019 20:50
4 kwietnia 2019 21:28

ciekawe, bo odpowiednik w rosyjskim to  "kroit' matom" (шкипер кроил матом - szyper klął jak szewc).

zaloguj się by móc komentować

gorylisko @MarekBielany 4 kwietnia 2019 20:48
5 kwietnia 2019 02:13

to Juliusz Verne napisał "Łowcy meteorów" gdzie wylądował meteoryt z czystego złota i to za sprawą jakiegoś geniusza o imieniu Zefiryn Xirdale czy jakoś tak... złoto, złoto, złotoo... w powieściach Terry Pratchett o świecie dysku krasnoludy to tylko złoto, złoto, złoto...ciekawe czy gdyby było w obłoku o rozpietości iluś lat świetlnych czy to by je zniechęciło... poxostaje pytanie czy aby dolecieć użyłyby magii czy jakiejś wyrafinowanej technologii albo jednego i drugiego... ;-) albo zwykła latająca miotła...tylko jakież to pretensjonalne... ;-)

zaloguj się by móc komentować

bendix @kalixt 4 kwietnia 2019 20:50
5 kwietnia 2019 04:27

Ciepło Panowie :-)

zaloguj się by móc komentować

boson @chlor 4 kwietnia 2019 11:22
5 kwietnia 2019 09:52

to dobrze - wszak jestesmy w Szkole N...

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 4 kwietnia 2019 18:50
5 kwietnia 2019 09:57

Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum.

zaloguj się by móc komentować

tadman @chlor 4 kwietnia 2019 20:45
5 kwietnia 2019 10:10

Rąbnąć się w palec szewskim młotkiem i jest powód, dratwa nie skręca się i jest powód, upaprze się coś smołą i jest powód, lak kapnie na podłogę i jest powód, dziabnąć się szpilorkiem w palec i jest powód, złamie się drewniany kołeczek i jest powód, gwóźdź przy przybijaniu blaszki na obcasie wyjdzie do środka i będzie kłuł i jest powód dla szewca i właściciela buta. Jak widać to bardzo klątotwórcze rzemiosło.

zaloguj się by móc komentować


bendix @bendix 5 kwietnia 2019 11:32
5 kwietnia 2019 13:37

Mam ujawnić czy dać Szanownemu Państwu jeszcze czas? ;-)))))

zaloguj się by móc komentować



bendix @boson 5 kwietnia 2019 13:52
5 kwietnia 2019 15:55

Powiedzenie pochodzi z dawnych czasów i chyba wtedy nie znali kleju do butów, a zwłaszcza butaprenu :-)

Myślę że jakiś wiek XVI-XVIII.

Tu już był ktoś bardzo blisko :-)

zaloguj się by móc komentować

boson @bendix 5 kwietnia 2019 15:55
5 kwietnia 2019 16:02

no to ciepło czy gorąco?

zaloguj się by móc komentować

bendix @boson
5 kwietnia 2019 16:14

klej -> letnio

zaloguj się by móc komentować

bendix @boson 5 kwietnia 2019 16:02
5 kwietnia 2019 16:15

Jak było blisko to napisałem przecież "ciepło" :-)

zaloguj się by móc komentować


bendix @boson 5 kwietnia 2019 16:02
6 kwietnia 2019 04:16

To ujawniam rozwiązanie zagadki:

Szewcy w dawnych czasach robili buciki dla pięknych dam z wyższych sfer.

Te piękne Panie chciały mieć buciki pozłacane.

Jak się wtedy złociło?

Ano tak że "rozpuszczano" złoto w rtęci, wlewano to do kotła, nad palenisko i nad tym wieszano rzeczy do pozłocenia.

Niestety szewcy nie zdawali sobie sprawy z toksycznych właściwości oparów rtęci.

Zatrucie miało wpływ na muzgi co ich upośledzało i byli agresywni.

Ot i cała tajemnica.

zaloguj się by móc komentować


boson @boson 6 kwietnia 2019 18:46
6 kwietnia 2019 18:48

Teleskop składać się będzie z 18 sześciokątnych, wykonanych z berylu pokrytego złotem, luster. Beryl wybrano ze względu na właściwości termiczne i mechaniczne w bardzo niskich temperaturach przestrzeni kosmicznej. Każdy segment pokryty jest cienką warstwą złota, dzięki której lustro będzie w stanie odbijać promieniowanie podczerwone[4]

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 6 kwietnia 2019 18:48
6 kwietnia 2019 18:59

Aby obserwacje odległych obiektów astronomicznych były dokładne i niezakłócane przez promieniowanie samego JWST, teleskop i jego instrumenty muszą pracować w bardzo niskiej temperaturze – poniżej 50 K (–223,15 °C), stąd w skład urządzenia wejdzie wielka osłona blokująca światło i ciepło dochodzące ze Słońca, która po rozłożeniu przyjmie rozmiar kortu tenisowego. Osłona składać się będzie z pięciu warstw, każda kolejna będzie chłodniejsza, a próżnia między nimi będzie doskonałym [nie do końca...] izolatorem [7].

zaloguj się by móc komentować


boson @boson
8 kwietnia 2019 12:49

en.wikipedia.org/wiki/Varna_Necropolis

Złote znaleziska z Warny, sprzed ponad 6000 lat:

zaloguj się by móc komentować

bendix @boson 8 kwietnia 2019 12:49
8 kwietnia 2019 15:57

Ten kilofek ze złotym trzonkiem to do czego?

zaloguj się by móc komentować

boson @bendix 8 kwietnia 2019 15:57
8 kwietnia 2019 16:05

pukania się w czoło

zaloguj się by móc komentować

bendix @boson 8 kwietnia 2019 16:05
8 kwietnia 2019 17:08

Tak myślałem ;-)

Ale takowe sprzęta damy posiadały do zabijania wszy na głowie.

zaloguj się by móc komentować

genezy @boson
8 kwietnia 2019 21:27

świetna notka

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
8 kwietnia 2019 22:36

planuję mini-serial - jeszcze będzie o diamentach i H2O

zaloguj się by móc komentować

genezy @boson 8 kwietnia 2019 22:36
8 kwietnia 2019 22:51

a tak- diamenty i H2O-

diamenty, świetna książka "Diamonds are Forever" i H2O- kapitalny film "Quantum of Solace".

O ropie by się też przydało, bo ciągle nie wiadomo skąd tak naprawdę ona jest. Jeśli chodzi o diamenty i metale to ja też napiszę notkę, ale to będzie z ziemskiej perspektywy.

zaloguj się by móc komentować

qwerty @bendix 6 kwietnia 2019 04:16
9 kwietnia 2019 16:36

A szewski poniedziałek? Skąd się wywodzi?

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
10 kwietnia 2019 14:33

Pierwsze zdjęcie czarnej dziury?!

A global network of telescopes has been working to capture the first ever image of a black hole. On April 10 at 9 a.m. EDT, the National Science Foundation will hold a press conference to announce a groundbreaking result.

 

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 10 kwietnia 2019 14:33
10 kwietnia 2019 15:03

zaczeła się...

zaloguj się by móc komentować


boson @boson 10 kwietnia 2019 15:10
10 kwietnia 2019 16:24

masa tej super-ciężkiej czarnej-dziury w centrum Panny A = 6,9 miliardów mas Słońca...

pl.wikipedia.org/wiki/Galaktyka_Panna_A

jej promień = 20 miliardów km

pl.wikipedia.org/wiki/Supermasywna_czarna_dziura

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 10 kwietnia 2019 16:24
10 kwietnia 2019 16:30

publikacja dla ciekawych:

iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ab1141

odległość = 16,7 Mpc

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @boson 10 kwietnia 2019 16:24
10 kwietnia 2019 16:43

chodzi o promień Swartzschilda

zaloguj się by móc komentować

stanislaw-orda @boson 10 kwietnia 2019 16:30
10 kwietnia 2019 16:44

dystans od Słońca ca 50 milionów lat świetlnych

zaloguj się by móc komentować

boson @stanislaw-orda 10 kwietnia 2019 16:43
10 kwietnia 2019 17:42

nie, tu jednak chodzi o "promień Kerra", dwa razy mniejszy niż promień Schwartzschilda, czyli zachodzi przypadek (bardzo) szybko wirującej czarnej dziury ⇒ r = 10 mld km

zaloguj się by móc komentować


zaloguj się by móc komentować