-

boson : nihil est sine ratione

Sumy neapolitańskie – ad vocem

"Sumy neapolitańskie, in. sumy barskie – pieniądze należne Rzeczypospolitej z tytułu zagarnięcia przez Filipa II Hiszpańskiego, na podstawie sfałszowanego testamentu królowej Bony z 1557, księstw Bari i Rossano. Habsburgowie winni byli również wypłacać Bonie 10% dochodów z komory celnej w Foggii, jako spłatę pożyczki zaciągniętej u niej w 1556 [1] [w roku koronacji Filipa...]. Pożyczka opiewała na kwotę ok. 430 tys. dukatów w złocie. ...W 2012 poseł Ruchu Palikota Marek Poznański [2] obliczył, że wierzytelność ta bez odsetek warta była w 2012 ok. 235 mln zł."

Trzy uwagi:

  1. Wyliczenie posła jest "bezpośrednie" - nie uwzględnia poziomu PKB wówczas, a był on wielokrotnie niższy, choćby z powodu mniejszej populacji. Dlatego "państwowe" znaczenie tej sumy było wtedy znacznie wyższe - dzisiaj odpowiadałoby to wielu miliardom PLN.
  2. Jak pisze U. Augustyniak: "Przyczyny niewypłacenia sum neapolitańskich wynikały nie z braku podstaw prawnych ze strony polskiej, lecz z kłopotów finansowych Habsburgów hiszpańskich. Zewnętrzne pozory potęgi po pokoju z Francją w Cateau-Cambrésis (1559)** i osiągnięcie hegemonii na Półwyspie Pirenejskim były mylące, od 1557 weszli oni w okres bankructwa." Jeszcze przed 1560 Anton Fugger bankrutuje na giełdzie w Antwerpii, która powstała w 1531, jako pierwsza giełda globalna – na początku XVI w. w Antwerpii miało miejsce 40% handlu światowego – był to koniec długiego panowania tej niemieckiej dynastii bankierskiej, opartej przede wszystkim o habsburski dwór.
  3. Wszak od śmierci Marii I Tudor w 1558, małżonki Filipa II, głównym priorytetem dla Madrytu stało się wówczas zatopienie Anglii, a była to bardzo kosztowna impreza... "Anglicy obudzili się na dobre w 1577 kiedy dostali od Holendrów odszyfrowane plany hiszpańskiej inwazji": boson.szkolanawigatorow.pl/enigma-w-xvi-wieku-i-oliwski-opat-co-szyfry-jak-zapaki-ama

___

**) Siena, Palazzo_Pubblico:

Fatalny pojedynek Henryka II i Montgomery'ego (Lorda of "Lorges"):



tagi: rzeczpospolita  polska  hiszpania  europa  anglia 

boson
10 kwietnia 2019 22:09
9     886    5 zaloguj sie by polubić
komentarze:
rac @boson
11 kwietnia 2019 08:30

Bardzo dziękuję za uzupełnienie. Rzeczywiście należałoby policzyć dług wg ówczesnej siły nabywczej złota. Wagowo było to zapewne kilkakrotnie mniej niż złoto zakupione w zeszłym roku przez NBP i kilkanaście razy mniej niż skarb odzyskany przez Hiszpanów od firmy amerykańskiej.  Tu nawet nie chodzi o wysokość zobowiązań, a o powagę państwa i pytanie czy ono realnie istnieje. Co do polskich podstaw prawnych były one podważane przez ówczesne 'europejskie' trybunały za pomocą kruczków i ordynarnych fałszerstw.

zaloguj się by móc komentować

tomciob @boson
11 kwietnia 2019 10:29

Ponieważ są jeszcze inni, którzy interesują/owali się tematem "sum neapolitańskich" mamy namiar na materiały, których poszukiwali w związku z tym tematem, cytat:

"...spadku po Bonie, a konkretnie:

1) Cynarski Stanisław, Udział Stanisława Hozjusza w staraniach dworu polskiego o odzyskanie spadku po królowej Bonie, SW t. 20 (1983), Olsztyn 1991, s. 153-162.

2) Stanisław Cynarski, Sprawa osobistego testamentu królowej Bony, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 469, Prace Historyczne z.56, Kraków 1977, s. 137 – 145.

3)Władysław Pociecha, Sumy neapolitańskie, Ilustrowany Kurier Codzienny, 24, 1933, s. 146 – 149.

4)Cynarski Stanisław, Jeszcze w sprawie poselstwa Piotra Barzego do papieża Piusa V i do Hiszpanii, [w:] Studia z historii i historii sztuki, Zeszyty Naukowe UJ, Prace Historyczne, z. 89, 1989." źródło

zaloguj się by móc komentować

tomciob @tomciob 11 kwietnia 2019 10:29
11 kwietnia 2019 13:54

I tu mamy ten trop do źródeł wiedzy o "sumach neapolitańskich," trop wiodący do czasów w których wypadki te się działy i ten trop właśnie zbadał Stanisław Cynarski, cytuję:

"Bieg dramatycznych wypadków znamy dość dokładnie z dokumentów zachowanych w archiwum Wenecji w kopiariuszu członka weneckiej Rady Dziesięciu Jakuba Contariniego, które zostały zbadane przez Stanisława Cynarskiego".

I może największą ciekawostką w tym badaniu źródeł może być to, jak historyk zza żelaznej kurtyny, z Polski, uzyskiwał dostęp do źródeł w archiwum Wenecji, w czasach kiedy Zachód rywalizował ze wschodem Europy?

Cytat(a) pochodzi z ciekawego opisu wyjazdu z Polski królowej Bony, pożyczki i zastawów "sum neapolitańskich" oraz nieudanych prób odzyskania majątku:

https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/historia/1512598,1,skarby-krolowej-bony.read

zaloguj się by móc komentować

tomciob @tomciob 11 kwietnia 2019 13:54
11 kwietnia 2019 13:58

A tu jeszcze jeden trop, tym razem z 1848 roku:

"O sumach neapolitańskich pisał obszernie Juljan Bartoszewicz w Gazecie Warszawskiej z r. 1848, a później oddzielną książkę wydał w tej ciekawej sprawie Klemens Kantecki. Powstało też przysłowie polskie o dwuch Babach, które Polskę okradły: Jedną była rzeczka Baba, co zatopiła kopalnie srebra pod Olkuszem, a drugą królowa Bona".

Źródło: https://pl.m.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Neapolitańskie_sumy

zaloguj się by móc komentować

tomciob @boson
11 kwietnia 2019 14:10

Z tego co pamiętam w SN ta moneta już się w jakimś komentarzu pojawiła, ale teraz dopiszmy do niej kontekst "sum neapolitańskich"

źródło

opis, cyt.:

"W zbiorach numizmatycznych Działu Historycznego znajduje się bardzo ciekawa, poszukiwana przez kolekcjonerów moneta: talar Filipa II z kontrsygnaturą Zygmunta Augusta z 1564 r., która pochodzi z tzw. „sum neapolitańskich”. Nazwa ta na długie lata stała się synonimem obietnic bez pokrycia, albo niemożliwych do spłacenia pożyczek. Jej historia wiąże się z królową Boną Sforza.

Bona opuszczając w 1556r. Polskę wywiozła do rodzinnego Barii gromadzony przez 38 lat panowania ogromny majątek. O jego wysokości może świadczyć fakt, że owa kwota przekraczała znacznie roczny dochód państwa polskiego. Wkrótce na prośbę Filipa II Habsburga, króla Hiszpanii i Neapolu udzieliła mu ogromnej jak na owe czasy pożyczki w wysokości 430 tysięcy dukatów. Kwota ta w całości nigdy nie została zwrócona, a jedynie po wielu latach korespondencji i pertraktacji dyplomatycznych, królowi Zygmuntowi Augustowi udało się odzyskać jej niewielką część. Pożyczka, która wróciła do kraju została wypłacona w srebrnych monetach hiszpańskich: talarach i półtalarach Filipa II i półtalarach Karola V . Były to owe słynne „sumy neapolitańskie”, które po przywiezieniu do Polski miały być przebite na monetę krajową. W tym czasie Polska była zaangażowana w północną wojnę siedmioletnią /1563-1570/ ,która pochłaniała ogromne koszty. Wkrótce zaczęło brakować pieniędzy na wypłatę zaległego żołdu dla wojska. W kraju, po zamknięciu mennicy krakowskiej, monety bito tylko w mennicach litewskich i miejskich. Ponieważ brakowało czynnych mennic koronnych a potrzeba wojenna nagliła o pośpiech , król zdecydował , aby na monetach pochodzących ze spadku po królowej matce nabić kontrsygnatury / kontrmarki/ i tak puścić w obieg po przymusowym bardzo wysokim kursie 60 groszy za talara. Kontrsygnatura przedstawiała ukoronowany monogram króla w postaci splecionych liter „SA” rozdzielony cyframi daty „15 – 64”. W wydanym równocześnie uniwersale Zygmunt August zapewnił, że po skończonej wojnie wykupi monety po tym samym kursie i po przetopieniu z tak uzyskanego materiału wybije monety stemplami polskimi lub litewskimi. Tak się widocznie stało, ponieważ kontrsygnowane talary należą dzisiaj do wielkich rzadkości numizmatycznych.

Dzięki tej historii numizmatyka polska zyskała unikatowe okazy kontrsygnowanego pieniądza obcego".

http://www.zamek-sandomierz.pl/index.php/sumy-neapolitanskie

zaloguj się by móc komentować

Maryla-Sztajer @tomciob 11 kwietnia 2019 14:10
11 kwietnia 2019 14:21

Bardzo ciekawe te przebite monety 

.

 

zaloguj się by móc komentować

boson @boson
15 kwietnia 2019 19:37

Długi korony hiszpańskiej, które już w roku 1557 wyniosły 2,3 miliona dukatów, wzrosły do 1563 do 3 milionów dukatów. Chociaż faktor Christoph Hörmann był w stanie wynegocjować stosunkowo korzystną umowę, w której korona uznała znaczną część tych roszczeń, spłata długów nadal obarczona była trudnościami.

"The Spanish crown’s debts, which already amounted to 2.3 million ducats in 1557, had risen to 3 million ducats by 1563. Although the factor Christoph Hörmann was able to negotiate a relatively favorable contract in which the crown recognized a large part of these claims, the repayment of the debts continued to be fraught with difficulties."

Häberlein, Mark. The Fuggers of Augsburg: Pursuing Wealth and Honor in Renaissance Germany (Studies in Early Modern German History) . University of Virginia Press. 

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 15 kwietnia 2019 19:37
15 kwietnia 2019 19:59

A new loan of 10,000 Flemish pounds that Anton Fugger’s son Hans granted to the young Queen Elizabeth I of England in Antwerp in 1559 did not result in lasting ties between the Protestant ruler and the Catholic merchant house.

100 Flemish pounds = 250 (Spanish) ducats

zaloguj się by móc komentować

boson @boson 15 kwietnia 2019 19:37
15 kwietnia 2019 20:21

The mercury deposits of Almadén account for the largest quantity of liquid mercury metal produced in the world. Approximately 250,000 metric tons of mercury have been produced there in the past 2,000 years. ...

The Fuggers of Augsburg, two German bankers, administered the mines during the 16th and 17th centuries in return for loans to the Spanish government. Mercury became very valuable in the Americas in the mid 16th century due to the introduction of amalgamation, a process that uses mercury to extract the metals from gold and silver ore. The demand for mercury grew, and so did the town's importance as a center of mining and industry. Most of the mercury produced at this time was sent to Seville, then to the Americas.

The dangerous working conditions of the mines made it difficult for the Fuggers to find willing laborers. As the demand for mercury grew, the idea of convict labor was introduced.

en.wikipedia.org/wiki/Almadén

zaloguj się by móc komentować

zaloguj się by móc komentować